Дифференциалды-сыйымдылық датчигінің резонанстық жиіліктерінің уақытқа тәуелділігін зерттеу.
Авторлар
DOI:
https://doi.org/10.31489/2025N4/74-81Кілт сөздер:
авиациялық қауіпсіздік, әуежай, периметр, күзет-ескерту жүйесі, дифференциалды-сыйымдылық датчик, резонанстық жиілік, сезгіш элемент, дисперсияАңдатпа
Мақалада әуежай периметрінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету авиациялық қауіпсіздік саласындағы алдын алу шараларының бірі болып саналатыны атап өтіледі, ал инновациялық құрылғыларды ынталандыру қажеттілігі периметрлік күзет сигнализациясы жүйелерінде қолданылатын датчиктерді жетілдірудің өзектілігін арттырды. Периметрлік күзет сигнализациясы жүйелерінде ең кеңінен қолданылатын сенсор сыйымдылық датчигі екені көрсетіліп, оны қоршаған орта жағдайларының өзгерістеріне бейімдеудің маңыздылығы айқындалады. Зерттеудің мақсаты – дифференциалды-сыйымдылық датчиктер ретінде қолданылатын, цифрлық логикалық элементтер негізінде құрылған екі автогенератор жиілігінің қоршаған орта әсерінен уақыт бойынша өзгеру тәуелділігін зерттеу. Периметрлік күзет сигнализациясы жүйелерінде пайдаланылатын дифференциалды-сыйымдылық датчиктер рөлін атқаратын цифрлық логикалық элементтерден құралған екі автогенератор жиілігінің өзгеруін және олардың бір-біріне қатысты уақыт бойынша синхронды жұмыс істеуін сипаттайтын зерттеу нәтижелері келтірілген. Эксперименттер барысында әртүрлі ұзындықтағы сезгіш элементтерге қосылған автогенераторлардың резонанстық жиіліктері вариациясының математикалық күтілімі мен дисперсиясы есептелді және автогенератор жиіліктерінің өзара жоғары деңгейде синхронды өзгеретіні анықталды. Нәтижесінде, зертханалық жағдайларда ұзындығы екі метр болатын сезгіш элементтермен жабдықталған автогенераторлардың резонанстық жиіліктерінің уақыттық дрейфін ескере отырып, өлшенетін параметрлердің дискреттілігі жақындап келе жатқан объектінің салмағын анықтауға мүмкіндік беретіні эксперименттік түрде дәлелденді. Сонымен қатар, барлық жағдайларда екі автогенератордың резонанстық жиіліктері уақыт бойынша аздаған кідіріспен, бірақ екі бағытта да шамамен бірдей өзгеретіні анықталды.
Дәйексөздер
Nabiyev R.N., Ramazanov K.Sh., Rustamov R.R. (2019) Mathematical model of advanced security-warning system. Scientific Journal National Aviation Academy, 1(21), 132-140. [in Azerbaijani]. https://doi.org/10.30546/ EMNAA.2019.21.1.132
Zaikov D.E. (2024) Airport border security: retrospective analysis and legal regulation prospects. Transport law and security. Russian University of Transport, 4(52), 31-40. Available at: https://trans-safety.ru/tpb/articles/ 2025/pdf/ 52/02_zaikov.pdf [in Russian].
Anyukhin S.G., Proshutinsky D.A, Permyakov M.P. (2020) New approaches to building detection systems for object protection. International Scientific-Technical Conference “Safety Systems”, Moscow, 9, 231-233. [in Russian]. Available at: https://www.elibrary.ru/item.asp?id=45631025
Doc. 8973 – Restricted. Aviation Security Manual of ICAO. (2022) Montreal, 13. 946. Available at: https://store.icao.int/en/aviation-security-manual-doc-8973
Ganiyev SH.F. (2021) Sistema sertifikatsii v oblasti aviatsionnoy bezopasnosti. ID Akademii Zhukovskogo, Moscow, 48. [in Russian] Available at: http://storage.mstuca.ru/xmlui/bitstream/handle/123456789/9099/%21T_% D0%A3%D0%9F%20%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B2%20%D0%A8.%D0%A4.%20%D0%A1%D0%B8%D1%81%D1%82.%20%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%84.pdf
Chinyakova E.V. (2020) Analysis and development of technologies in the system of preventing acts of illegal interference in the activities of civil aviation of the Russian Federation. Bulletin of Science and Education. Scientific and methodological journal, Russian Federation. 9(87), 1, 27-31. [in Russian]. Available at: https://scientificjournal.ru/ images /PDF/2020/87/VNO-9-87-I-.pdf
Sokolov V.M., Kezhov A.A., Nishanbayev Z.Т. (2023) Design of a multi-sphere multispectral internal affairs bodies installation protection system on the basis of the perimeter security system “Radar-IQ”. Scientific and technical journal I-methods, Russia, Saint Petersburg. 15(2) 1-19. [in Russian]. Available at: http://intech-spb.com/wp-content/uploads/archive/2023/2/Sokolov.pdf
Nabiyev R.N., Abdullayev A.A., Qarayev Q.I. (2024) On-board control-measurement system for micro convertiplane-type unmanned aerial vehicles. Eurasian Physical Technical Journal. 21, 2(48). https://doi.org/10.31489/2024No2/61-69 DOI: https://doi.org/10.31489/2024No2/61-69
Ivanov E. (2022) Air transport infrastructure perimeter security systems. Security systems. 6(166). 66-67. [in Russian] Available at: http://cs.groteck.ru/SS_6_2022/70/
Tushko I. (2022) Engineering security equipment for protecting transport facilities perimeter. Security systems. 6. 166. 67-68. Available at: http://cs.groteck.ru/SS_6_2022/70/
Teixidó P., Gómez-Galán,J. A., Caballero R., Pérez-Grau F. J., Hinojo-Montero J. M., Muñoz-Chavero F., Aponte, J. (2021) Secured perimeter with electromagnetic detection and tracking with drone embedded and static cameras. Sensors. 21(21), 7379. DOI: https://doi.org/10.3390/s21217379. DOI: https://doi.org/10.3390/s21217379
Doc 10118. Global aviation security plan of ICAO. (2024) Montreal, 2. 34. Available at: https://www.icao.int/Security/Documents/GLOBAL%20AVIATION%20SECURITY%20PLAN%202nd%20Ed.EN.pd
Endang S.A., Nunuk P., Rinosa A.W., Dini W. (2023) Airport perimeter security system readiness analysis (case study at Budiarto Curug-Tangerang Airport). Siber Journal of Transportation and Logistics. 1(2), 64-71. DOI: https://doi.org/10.38035/sjtl.v1i2.42. DOI: https://doi.org/10.38035/sjtl.v1i2.42
Heško F., Fiľko M., Novotňák J., Kašper P. (2021) Perimeter protection of the areas of interest. Acta Avionica. 23, 45, 2, 31-44. https://doi.org/10.35116/aa.2021.0014. DOI: https://doi.org/10.35116/aa.2021.0014
Pashayev A.M. Nabiyev R.N., Garayev G.I., Rustamov R.R. (2022) Differential capacitive sensor, Patent (Invention), İ 2022 0033, Intellectual Property Agency of the Republic of Azerbaijan, Patent and Trademark Examination Center. No.8, Publ. 31.08.2022. Available at: https://patent.copat.gov.az/files//21292216552597822637 ixtira% 2008.2022.pdf
Nabiyev R.N., Garaev G.I., Rustamov R.R. (2021) The study of dependence of the resonance frequencies of differential sensor on the intruder’s approaching. International Scientific and Practical Conference International Trends in Science and Technology. Warsaw, Poland. 28, 3-8. DOI: https://doi.org/10.31435/rsglobal_conf/30042021/7526. DOI: https://doi.org/10.31435/rsglobal_conf/30042021/7526
Makeeva O.V., Oleshko V.S., Fedorov A.V., Yurov V.M. (2020) Development of a device for determining work electron output. Eurasian Physical Technical Journal. 17, 1(33), 127-131. DOI 10.31489/2020No1/127-131. DOI: https://doi.org/10.31489/2020No1/127-131
Nabiyev R.N., Garayev G.I., Rustamov R.R. (2022) Differential-capacitory device with two autogenerators. Izvestiya SFedU. Engineering Sciences, Scientific, technical and practical journal, Taganrog. 2(226), 145-153. [in Russian] DOI 10.18522/2311-3103-2022-2-145-153. DOI: https://doi.org/10.18522/2311-3103-2022-2-145-153
Downloads
Жарияланды
How to Cite
Журналдың саны
Бөлім
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
